Laaggeletterdheid

In Nederland hebben 2,5 miljoen mensen moeite met lezen, schrijven, rekenen of digitale vaardigheden. Dit geldt ook voor ruim 700.000 werknemers. Volgens recent onderzoek (stichting lezen en schrijven, 2019) gaat het in beroepen zoals schoonmaak, industrie en bouw zelfs om 40% van de werknemers. Sommige werkgevers zijn daarop attent en bieden bv. taaltrainingen aan of cursussen digitale vaardigheden. Daardoor worden werknemers beter in hun werk, ze worden productiever en maken minder fouten. Dit kan ook een positief effect hebben op de financiële situatie van werknemers.

Komt laaggeletterdheid in uw organisatie ook voor? Kijk dan hier hoe u deze werknemers een helpende hand kunt bieden.

  1. Tip 1
    Verwijs

    Naar schatting heeft ongeveer de helft van de mensen met grote geldzorgen ook moeite met lezen of schrijven (Eindrapport lezen is niet begrijpen). Laaggeletterden hebben minder kans op een goedbetaalde baan, meer moeite om geldzaken te regelen en om brieven van schuldeisers te begrijpen. Ook vinden zij het lastiger om hulp te vinden bij geldzaken, in de steeds complexere en digitale wereld.

    Gratis hulp

    Er zijn diverse vrijwilligersorganisaties die gratis hulp bij geldzorgen en thuisadministratie bieden. Zij kunnen uw werknemer tijdelijk helpen met moeilijke brieven, stapels post, een overzicht van inkomsten en uitgaven maken, nagaan of er betalingsachterstanden zijn, kijken of toeslagen en andere voorzieningen zijn aangevraagd. Ook hebben diverse gemeenten inloopspreekuren voor geldzaken, formulierenbrigades en wijkteams die mensen kunnen ondersteunen. Via Geldfit kunnen uw medewerkers nagaan welke hulp in hun woonplaats beschikbaar is. Geldfit is ook telefonisch bereikbaar, via 0800-8115.

    Daarnaast zijn in veel bibliotheken informatiepunten digitale overheid, waar men hulp kan krijgen bij bijvoorbeeld het invullen van belastingen en toeslagen. 

    Budgetcoaching en trainingen

    U kunt ook een budgetcoach inhuren voor uw werknemers. Dat is een snelle en effectieve manier om geldzorgen aan te pakken, bijvoorbeeld als er loonbeslag is gelegd, als u een CAK-melding hebt ontvangen, als uw werknemer moeite heeft met rondkomen of als uw werknemer een levensgebeurtenis meemaakt met financiële gevolgen. Voor meer informatie kijkt u op de pagina hulp bij administratie en geldzorgen.

    U kunt medewerkers ook of een training over geldzaken aanbieden. Zoals een budgetcursus of workshop. Of de training Voor 't zelfde geld, van de Stichting lezen en schrijven.

    Budgetbeheer of beschermingsbewind

    Indien uw werknemers langdurig hulp nodig hebben bij hun geldzaken, zoals het betalen van vaste lasten en andere uitgaven, dan kan budgetbeheer of beschermingsbewind een oplossing zijn. Gemeenten bieden dit aan, in sommige gevallen is dat gratis. Meer over deze oplossingen is te vinden op de pagina Hulp bij administratie en geldzorgen

  2. Tip 2
    Laat werknemers weten waar welke hulp te vinden is

    Het is belangrijk dat werknemers makkelijk kunnen vinden welke hulp bij geldzaken beschikbaar is, via meerdere routes. Hieronder een aantal suggesties. In onze Toolkit en in de Toolbox van Inclusief Werkt vindt u diverse voorbeeldmaterialen met eenvoudige communicatie:

    • Posters ophangen en flyers neerleggen op centrale plekken.
    • Stuur een flyer of een korte tekst mee met de loonstrookjes.
    • Gebruikt uw organisatie een app, mail of een andere manier om werkroosters te delen? Dan kunt u daarin een kort bericht of filmpje plaatsen over hulp bij geldzorgen.
    • Heeft u een nieuwsbrief voor medewerkers, intranet of bijvoorbeeld een facebookgroep? Plaats dan een filmpje of een kort bericht over hulp bij geldzorgen. Probeer dan om door het jaar heen aandacht te besteden aan geldzaken. Bijvoorbeeld in het voorjaar belastingen en toeslagen, de week van het geld, vakantiegeld en in december rondkomen in de dure decembermaand. U kunt daarvoor bijvoorbeeld deze 10 geldtips en 5 stappen om je inkomsten en uitgaven op een rij te zetten gebruiken, of de geldfilmpjes van Steffie.
    • Huishoudens met een inkomen tot 120% van het minimumloon kunnen bij de gemeente een energietoeslag aanvragen van 800 euro. Ook werkenden komen hiervoor in aanmerking; attendeer uw werknemers op deze mogelijkheid. Op de website geldfit.nl/energie staan energietips, geldtips en een link naar het gemeenteloket voor energietoeslag (te vinden via ‘ik wil hulp bij het betalen van mijn energierekening’). In sommige gemeenten wordt een hoger maximumloon gehanteerd, waardoor meer werkenden in aanmerking komen.
    • U kunt ook een sleutelhanger of ander klein presentje verspreiden onder werknemers, met daarop het telefoonnummer van uw budgetcoach of lokale hulporganisatie.
    • U kunt ook een aantal werknemers vragen als ‘ambassadeur’, om hun collega’s te vertellen over geldzaken en de mogelijkheden voor hulp. Mogelijk zijn er ook mensen die bereid zijn om hun ervaringen met hulp (anoniem) te delen met collega’s.
    • Worden er taal- of digitaaltrainingen gegeven in uw bedrijf? Neem dan ‘waar kan ik hulp krijgen bij geldzorgen’ mee in de training.
    • Neem de mogelijkheden voor hulp geldzorgen mee in teamoverleggen, sollicitatiegesprekken, onboarding van nieuwe werknemers en de jaarlijkse voortgangsgesprekken.
    • Het is handig als leidinggevenden, HR en bedrijfsmaatschappelijk werkers attent zijn op geldzorgen en op levensgebeurtenissen die geldzorgen kunnen veroorzaken. In de Toolkit staat een gratis e-learning en een gespreks ABC. Er zijn ook cursussen mogelijk.
    • Bel werknemers bij een loonbeslag of CAK-melding op, om hen te waarschuwen dat ze minder salaris ontvangen en dat er hulp mogelijk is. Of stuur een sms, mail of brief in eenvoudige taal, met een telefoonnummer wat men kan bellen voor hulp.   
  3. Tip 3
    Taalvaardigheid verbeteren

    Op de website Taal werkt staan tips om laaggeletterdheid bij werknemers te herkennen en aan te pakken, met veel handige materialen. Voor sommige activiteiten is subsidie mogelijk.

    Bij het leerwerkloket in uw regio kunnen werkgevers en werknemers gratis advies krijgen over cursussen en subsidies, onder andere op het gebied van lezen & schrijven en digitale vaardigheden.

    Uw werknemer kan via de Taalzoeker een taal- of digitaal punt in de buurt vinden, of oefenen met taal & geld op de website oefenen.nl. Via de website Steffie kan hij eenvoudige websites raadplegen, bijvoorbeeld over geldzaken. Voor allerlei vaardigheden kan uw werknemer kijken op het Werk-portal (van SBCM en Cedris). Daarop staan ook leersnacks over geld, taal en rekenen.